Moda'nın Mülteci Alman Profesörleri

Geçtiğimiz Eylül ayında Kadıköy Belediyesi Kültür Yayınları tarafından yayınlanan “Moda’nın Mülteci Alman Profesörleri” adlı kitap, Nazilerin hüküm sürdüğü dönemde Türkiye’ye yerleşen Alman biliminsanlarının hikayesini anlatıyor.

Yazar Hakkı Bilen, kitabın sunuş yazısının bir bölümünde şu ifadelere yer vermiş:

…Bu kitap, biyografi kitabı olmadığı gibi – klasikleşmiş deyimle- bir tarih kitabı da değildir. Yukarıda da belirtildiği gibi Moda’yı mesken tutan bazı mülteci profesörlerin, 1930’lu-1960’lı yılları arasındaki, sosyal yaşamları ve anılan aktarılrnıştır. Adı geçenlerin ve aile bireylerinin sadece kısa biyografik bilgilerine yer verilmiştir. Mesleki yaşamları ve eserleri kitapta yer almamaktadır. Okuyucuya -eğer anılarında yer alıyorsa- o yılların Moda’sı ile günümüzün Moda’sı arasında, her konuda bir karşılaştırma yapması da amaçlanrruştır diyebiliriz. Zira metnin yazılması sırasında, Moda’nın, o da yaşayabildiğim 60’lı, 70’li yillanyla bile, bugünkü Moda’yı devamlı karşılaştırdım. 30’lu, 40’lı, 50’li yılları üzerine yazılanlan düşündükçe, üzüntü duymamak elde değil.

Metni, mültecilik yıllarını Moda’da geçiren üç Yahudi mülteci profesörün anıları üzerinden kurguladım: Biri, İstanbul Üniversitesi ve Hukuk Fakültesi’nin ilk hocalarından ve Ankara Hukuk Fakültesi’nin kurucusu Ord. Prof. Dr. Ernst E. Hisch’in ‘Anılarım’, ikincisi, hocalarımın hocası (akademik deyimle, torun sayılyorum), mezunu olduğum İstanbul Üniversitesi iktisat Fakültesi’nin kurucularından Ord. Prof. Dr. Fritz Neumark’ın ‘Boğaziçine Sığınanlar’; üçüncüsü, İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’nin kurucularından ve Reformun koordinatörü Ord. Prof. Dr. Philipp Schwartz’ın ‘Kader Birliği.

Kadıköy Belediye Başkanı Av. Şerdil Dara Odabaşı‘nın aşağıdaki paylaşımı ile haber aldığımız kitap Kadıköy ve Moda tarihi ile ilgili, yaşam öyküleri seven dostların ilgisini çekebilir. Kitabın Kadıköy Kültür Yayınları’ndaki sayfası için tıklayın.

Nazi zulmünden kaçan Mülteci Alman Profesörlerin Kadıköy'de huzur bulduğu yaşam öykülerini kitaplaştırdık. Değerli emekleri için eseri hazırlayan Hakkı Bilen'e teşekkür ederim. Kadıköy, dün de bugün de bilimin, sanatın ve huzurun merkezi olmuştur.https://t.co/oRyj2XvpX0
— Av. Şerdil Dara Odabaşı (@serdildara) November 8, 2019