Polonya'nın Su Kuleleri

Polonya’daki tasarım harikası su kulelerinin tarihi ve işlevlerine yakından bir bakış.

Ondokuzuncu yüzyılın ikinci yarısından itibaren, bir kamu hizmeti olarak su dağıtımının yaygınlaşmasıyla birlikte Avrupa’da çok sayıda su kulesi inşa edildiğini biliyoruz. Dağıtım şebekesinde yeterli basınç oluşturma, hanelere-tren istasyonlarına-fabrikalara sürekli ve eşit su temin etme işlevleri ile önemli birer altyapı elemanı olan bu kulelerin bir kısmı ise göz alıcı tasarımları ile fark yaratıyor.

Polonya sınırları içinde sayıca oldukça yoğunlaşan bu tasarım harikası su kuleleri arasında bugün en bilinenlerinden biri, aşağıda Tarık Tolunay‘ın twitinde rastladığımız Wrocław Su Kulesi. 1904-1905 tarihlerinde inşa edilen bu yapı, Alman mimar Karl Klimm tarafından ortaçağ kalesi stillerinin modern neo-gotik tasarımla birleştirilmesi ve Jugenstil süslemeleri gözetilerek tasarlanmış.

Can evimden vuruldum 😳
Böyle güzel su kulesi mi olur 🙂 https://t.co/ZFK6R123H5
— Tarık Tolunay 🏛️ Kentçizer (@tariktolunay) April 21, 2020

Günümüzde Polonya’nın Kuyavya ve Pomeranya eyaletlerinde estetik açıdan oldukça zengin ve benzersiz bir tarz ile tasarlanmış 60’ın üzerinde su kulesi bulunuyor. Çoğunlukla tuğla, ahşap ve betondan yapılmış ve genellikle içinde çelik konstrüksiyon bulunan bu su kuleleri, aynı zamanda inşa edildiği bölgede hakim bir etki bırakarak manzaranın ayırt edici bir parçasını oluşturuyorlar. Dolayısıyla eşsiz tarihi ve mimari değeri bulunan yapıların çürümeye bırakılıp unutulmaması için yeni işlevler ve yaklaşımlarla kent yaşamına kazandırılmasına gayret ediliyor.

Polonya’nın Toruń kentinden bir su kulesi

Konuyla ilgili olarak daha da derinleşmek isterseniz: Su kulelerine meraklı Marek Patakiewicz adlı bir jeologun oluşturduğu arşiv çalışmasında Polonya’daki tüm su kulelerinin görsellerini, açıklamalarını ve mekanlarını bulabilir, su kulelerinin tarihi ve kamusal alana kazandırılması ile ilgili bir araştırma çalışması için -bizim de kaynak olarak kullandığımız- şu bağlantıya göz atabilirsiniz.