«Tahtacı Fatma» Belgeseli

Yönetmen Suha Arın’ın 1979’da Uluslararası Çocuk Yılı vesilesiyle çektiği Tahtacı Fatma belgeseli, YouTube’da 1 milyon izlenme eşiğini aştı.

Türk belgesel sinemacılığının önemli isimlerinden Suha Arın’a (1942-2004) ve Suha Arın Belgeselleri projesine daha önce «Kariye» Belgeseli yazımızda yer vermiştik. Projenin yürütücüsü Evren Arın, geçen günlerde usta yönetmenin Tahtacı Fatma belgeselinin 1 milyon izlenme eşiğini aştığını duyurunca bu önemli belgeseli de sizlerle paylaşmak istedik.

YouTube’da yayınladığımız Tahtacı Fatma 1 milyon izlenme eşiğini aştı. Hiç reklamı yapılmamış 40 yıllık bir belgesel için iyi bir rakam. Suha Arın’ın bu filmi tamamen kendi imkanlarıyla çekmesi gibi, on yıl önce tekrar gün yüzüne çıkarmamız da özveri ve imece ile gerçekleşmişti. https://t.co/NMljqzueHd
— Evren Arın (@EvrenArin) December 6, 2020

Toroslardan dokunaklı bir hikâye

Yönetmen Suha Arın’ın 1979 Uluslararası Çocuk Yılı vesilesiyle çektiği bir belgesel olan Tahtacı Fatma, 12 yaşındaki bir “tahtacı” kızının Toroslar’da yaklaşık 2000 metre yükseklikteki ormanlarda çok zor koşullar altındaki yaşamını, özlemlerini ve bilinç altındaki bir büyük “korku”yu yansıtıyor.

Yurdumuzdaki çocuk işçilerin az bilinen ama yaygın dramını Tahtacı Fatma üzerinden anlatan belgesel, aynı zamanda, Orman Bakanlığı hesabına ağaç kesimi ve tomruk nakli işinde çalışan, sosyal güvenceden yoksun, unutulmuş bir emekçi grubunun sorunlarını irdeliyor.

Belgeselde tahtacıların günlük yaşamlarının yanı sıra, tahtacı folklorünün en önemli öğelerinden biri olan Semah Oyunu da sergileniyor.

Takas yoluyla restorasyon

Tahtacı Fatma’yı çekmek için hiç bir kurumdan destek almayan ve belgeseli tamamen kendi imkanları ile çeken Suha Arın’ın, borç altına girdiğini ve bu borçları iki yılda kapatabildiğini öğreniyoruz. Belgeselin yok olmaktan kurtarılıp restore edilmesi sırasında da benzer zorluklarla karşılaşıldığını ifade eden Evren Arın, Twitter’daki paylaşımında “özveri ve imece” olarak tanımladığı süreci şöyle aktarıyor:

“Ben bu filmin pek farkında değildim ama Tahtacı Fatma’yı yeniden yayınlamayı özellikle babam ve rahmetli Prof. Dr. Ersan İlal çok istiyordu. Filmin orjinal negatifleri kötü durumdaydı ve mutlaka dijital restorasyon gerekiyordu. Ancak bu pahalı işlem için sponsor bulamazdık. Biz de takas yoluna gittik. Prevost marka 16/35 mm film kurgu masamızı Vipsaş’a verdik. Onlar da karşılığında filmi restore ettiler. Çok özenli bir iş çıkardıklarını söyleyebilirim. Ardından amcamın yakın dostu olan Ersan Hoca ses kuşağının İngilizce çevirisini bizzat yaptı. Görsel tasarımda da iş başa düştü. DVD menülerini, kutu tasarımını ve diğer içeriği her zamanki gibi ben hazırladım. O sırada Kültür Bakanlığı’ndan da bir destek geldi ve filmin altyazılarını üç yeni dile daha çevirtip DVD çoğaltımını yaptırmamız bu sayede mümkün olabildi.”

Uluslararası 3. Balkan Film Festivali Birincilik Ödülü (1979), Uluslararası Şam Film Festivali Gümüş Kılıç Ödülü (1979), Antalya Film Festivali Altın Portakal Ödülü (1979) ve T.C. Kültür Bakanlığı Kısa Film Yarışması Birincilik Ödülünü (1979) kazanan belgeselin özel gösterimini, Suha Arın Belgeselleri YouTube kanalından (ve aşağıdaki videoda) izleyebilirsiniz.